4 - Spontane begroeiing
Biodiversiteit is veel meer dan alleen een optelsom van verschillende soorten. Het is de verscheidenheid aan planten, dieren, schimmels en micro-organismen die samenleven op dit terrein. Al deze organismen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wanneer we al deze elementen, inclusief de bodem, temperatuur en de aanwezigheid van water, als een geheel bekijken, spreken we van een ecosysteem.
Waarom is diversiteit zo belangrijk?
Een ecosysteem met een hoge biodiversiteit is een veerkrachtig systeem. Hoe meer verschillende soorten er eenzelfde plek aanwezig zijn, hoe beter de natuur bestand is tegen verstoringen zoals extreme droogte, ziekten of de gevolgen van klimaatverandering. Zelfs heel alledaagse planten vormen een schakel in dit netwerk en dragen bij aan het herstelvermogen van de natuur om ons heen.
Vandaag staat de biodiversiteit onder druk door verstedelijking, verkeer en intensieve landbouw. Op het forteiland zie je dat ook: door een verhoogde hoeveelheid stikstof in de bodem en de lucht groeien bramen en brandnetels zo goed dat ze andere planten dreigen te verstikken. Om de variatie te beschermen, maaien we op sommige plaatsen de bramen en netels. Zo krijgen kwetsbare soorten zoals het Salomonszege
Wat kun je hier rond ons fort spotten?
Ga op ontdekking en probeer onderstaande bewoners van het forteiland te vinden. De variatie in planten vertelt ons dat het ecosysteem volop in beweging is.
Kleurrijke kruiden en bloeiers
Vingerhoedskruid
Lange stengels met roze 'klokjes'. Pas op: giftig.
Sint-janskruid
Vijf gele kroonblaadjes met zwarte stipjes op de rand.
Koningskaars
Een hoge, dikke toorts met zachte, wollige bladeren.
Valse salie
Bladeren die lijken op rimpelig salieblad. Bloeit bleekgeel.
Mannetjesereprijs
Kleine, hemelsblauwe bloemetjes met een wit hartje
Hondsdraf
Kleine, nierachtige blaadjes en paarse lipbloempjes
Fluitenkruid
Fijne, witte bloemschermen langs de paden
Speenkruid
Glimmende, hartvormige blaadjes en gele sterbloemen
Koninginnenkruid
Grote, pluizige schermen met lichtroze bloemen
Salomonszegel
Sierlijke, gebogen stengels met hangende witte klokjes die later blauwzwarte bessen worden
Struiken en klimmers
Meidoorn
Takken met scherpe oorns en vroeg in het jaar witte bloesem
Hondsroos
Wilde roos met zachtroze bloemen en rode rozenbottels
Kamperfoelie
Klimplant met bijzondere 'trompetbloemen' die heerlijk geuren
Brem
Groene, hoekige takken met felgele vlinderbloemen
Hulst
Glanzende, hare bladeren met scherpe stekels
Wist je dit al over spontane begroeiing?
De meidoorn is erg prikkelbaar
De meidoorn werd vroeger vaak aangeplant als een levende prikkeldraad. De vlijmscherpe doorns van deze struik maakten het voor indringers bijna onmogelijk om geruisloos door de begroeiing te dringen.
De koningskaars is een zonaanbidder
Zodra er een boom omvalt of we een struik wegmaaien, grijpt de koningskaars zijn kans. De zaden kunnen tot wel tientallen jaren in de bodem overleven, wachtend op dat ene straaltje zonlicht om erg snel uit te groeien tot een hoge toorts.
De salomonszegel heeft een verborgen geschiedenis
Deze plant voelt zich thuis op de oude wallen van het fort. De naam komt van de littekens op de wortelstok, die lijken op de afdruk van een zegelring. Vroeger geloofde men dat de plant botbreuken kon 'verzegelen' en genezen.
De hondsdraf is een slimme overlever
Deze bodembedekker kruipt letterlijk over de grond en vormt overal nieuwe worteltjes. Zo verovert hij snel lege plekken in de begroeiing en zorgt hij voor een groen tapijt dat de bodem vochtig houdt voor andere bewoners.