2 - Robinia
De Robinia pseudoacacia is een opvallende verschijning met zijn diep gegroefde schors en geurige bloementrossen. Hoewel deze boom oorspronkelijk uit Noord-Amerika komt, is hij in Europa wijdverspreid geraakt vanwege zijn sterk en duurzaam hout en grote groeikracht.
De volhouder
Deze boom verspreidt zich niet alleen via zaden, maar ook via ondergrondse wortels. Zelfs na het kappen schieten er vanuit de achterblijvende wortels direct talloze nieuwe scheuten omhoog. Hierdoor kan de Robinia razendsnel terrein winnen en inheemse planten in de schaduw stellen.
Natuurlijke bodemversteviger
De acacia heeft een speciaal wortelstelsel. Met een diepe penwortel en sterke horizontale zijwortels houdt hij de grond op de steile hellingen vast, waardoor erosie wordt voorkomen. Dat is mogelijk de reden waarom deze bomen tussen de twee wereldoorlogen hier op het forteiland aangeplant werd.
Een echte overlever
Deze boom verspreidt zich niet alleen via zaden, maar ook via ondergrondse wortels. Zelfs na het kappen schieten er vanuit de achterblijvende wortels direct talloze nieuwe scheuten omhoog. Hierdoor kan de Robinia razendsnel terrein winnen en inheemse planten in de schaduw stellen.
Natuurlijke bodemversteviger
Tussen de twee wereldoorlogen is deze boom op ons fortterein aangeplant vanwege zijn unieke wortelstelsel. Met een diepe penwortel en sterke horizontale zijwortels houdt hij de grond op de steile hellingen van de vestingsmuren stevig vast, waardoor erosie wordt voorkomen.
Kenmerken
Geveerd blad
Het blad is oneven geveerd en kan wel 20 tot 30 cm lang worden. De deelblaadjes geven de boom zijn karakteristieke, lichtgroene en luchtige uiterlijk.
Gegroefde schors
Oudere bomen herken je direct aan de stam met diepe, verticale groeven en schorsspleten. De stam is vaak kort, dik en groeit regelmatig scheef of meerstammig.
Scherpe doorns
Aan de twijgen en jonge takken zitten stevige doorns. Dit is een overblijfsel van zijn natuurlijke verdediging tegen grazende dieren in zijn oorspronkelijke leefgebied.
Zwarte peulen
Na de bloei verschijnen er lange, platte peulvruchten die in de winter vaak aan de boom blijven hangen. Deze peulen bevatten de zaden voor de volgende generatie.
Een paradijs voor bijen
De witte bloementrossen verspreiden een sterke geur en zitten vol nectar met een hoog suikergehalte. Honingbijen zijn er dol op en verzamelen hier de grondstoffen voor de bekende, heldere acaciahoning. Voor imkers is een groep bloeiende Robinia's dan ook van grote waarde.
Wieg, werkplaats en keuken
Elk jaar hakken spechten een nieuw nest uit de stam van de boom, maar ze gebruiken dit hol slechts een keer. Zodra de spechtenfamilie is uitgevlogen, worden deze holtes dankbaar in gebruik genomen door andere bosbewoners. Zo vinden eekhoorns, vleermuizen en andere vogels hier een kant-en-klare woning.
De diepe groeven in de schors van de Robinia zijn de ideale werkplaats voor spechten. Ze klemmen dennenappels vast in de spleten om de zaden er makkelijker uit te kunnen pikken. Wanneer een dennenappel leeg is, laat de specht deze vallen, waardoor er onderaan de boom een stapel afval ontstaat: een zogenaamde spechtensmidse.
Niet alleen de zaden van de dennenappel staan op hun menu: de boom zelf is een grote voorraadkast. Spechten gebruiken hun kleverige tong die soms wel drie keer zo lang is als hun snavel, om vliegensvlug insecten en wormen diep uit de spleten van de acacias
Wist je dit al over een Robinia?
Ze dragen een valse naam
De officiële naam Robinia pseudoacacia betekent letterlijk 'valse acacia'. Hij dankt deze naam aan zijn bladeren, die sprekend lijken op die van de echte acacia's van de Afrikaanse savanne, ook al zijn ze botanisch gezien geen directe familie.
Ze bemesten hun eigen grond
Aan de wortels groeien kleine knobbeltjes waarin speciale bacteriën leven. Deze bacteriën halen stikstof uit de lucht en brengen dit direct in de bodem. Hoewel dit de grond verrijkt, verdringt het helaas de zeldzame inheemse planten die juist van arme grond houden.
Ze zijn giftig
Bijna de hele boom is giftig voor mens en dier: vooral de bast, de bladeren en de zaden bevatten gevaarlijke stoffen. De enige uitzondering zijn de geurige bloemen, die als enige deel van de boom volkomen veilig en zelfs eetbaar zijn.
Ze zijn het beton van het bos
Het hout van de Robinia is extreem hard en duurzaam. Het is zo goed bestand tegen rot en vocht dat het in Europa wordt gebruikt als hét ecologische alternatief voor tropisch hardhout bij het maken van tuinmeubels.